Cách đấu Contactor cuộn hút 220V, 380V với Timer, công tắc điều khiển từ xa và thiết bị điều khiển khác
Contactor thường được sử dụng để điều khiển máy bơm, quạt, động cơ và các thiết bị điện có công suất lớn. Ngoài nút nhấn START/STOP, contactor còn có thể được điều khiển tự động bằng timer, công tắc điều khiển từ xa, phao điện, cảm biến hoặc các thiết bị điều khiển khác.
Nguyên lý chung: Thiết bị điều khiển đóng/ngắt cuộn hút A1-A2 → Contactor đóng/ngắt mạch động lực → Tải hoạt động hoặc dừng.
Trong bài viết này, HONG MINH Electric hướng dẫn cách đấu Contactor HMC5 theo những trường hợp thường gặp, đồng thời phân biệt rõ mạch động lực và mạch điều khiển để tránh đấu nhầm.
1. Trước tiên cần hiểu các đầu nối trên Contactor HMC5
Trên contactor HMC5, cần phân biệt 3 nhóm đầu nối:
A1 – A2: Cuộn hút contactor. Đây là hai đầu cấp điện cho cuộn hút. Tùy từng model, cuộn hút có thể là: AC 220V hoặc AC 380V. Khi cấp đúng điện áp định mức vào A1-A2, contactor sẽ hút.
L1 – L2 – L3: Nguồn vào. Đây là các đầu vào của mạch động lực.
T1 – T2 – T3: Nguồn ra tải. Đây là các đầu ra của mạch động lực đi đến tải.
L1-L2-L3 và T1-T2-T3 không phải là chân cấp điện cho cuộn hút.
CONTACTOR – HMC5-3P HONG MINH ELECTRIC
2. Contactor 3P không có nghĩa bắt buộc phải dùng điện 3 pha
Contactor HMC5 loại 3P có 3 cực chính để đóng cắt mạch động lực. Tuy nhiên, contactor 3P không bắt buộc chỉ được sử dụng cho nguồn 3 pha.
Ví dụ:
Nguồn 1 pha 220V. Có thể sử dụng HMC5 3P cuộn hút 220V để điều khiển tải 1 pha.
Nguồn 3 pha 380V. Cũng có thể sử dụng HMC5 3P cuộn hút 220V để điều khiển động cơ 3 pha 380V.
Vì vậy cần phân biệt:
3P = số cực chính của contactor.
220V/380V của A1-A2 = điện áp cuộn hút.
220V/380V của mạch động lực = điện áp cấp cho tải.
Ba khái niệm này không nên nhầm lẫn với nhau.
Lưu ý chung như sau:
- Ký hiệu 2P, 3P, 4P trên contactor thể hiện số cực đóng cắt của thiết bị, không đồng nghĩa với số pha của nguồn điện. Contactor 3P có thể được sử dụng để đóng cắt tải 1 pha hoặc tải 3 pha, tùy theo thiết kế mạch và thông số kỹ thuật của sản phẩm
- Điện áp cuộn hút và điện áp mạch động lực là hai thông số độc lập. Tuyệt đối không cấp sai điện áp cho cuộn hút A1-A2.
3. Phân biệt mạch động lực và mạch điều khiển
Mạch động lực
Mạch động lực là phần cấp điện trực tiếp cho tải.
Ví dụ 1: Tải 1 pha 220V
Không nhất thiết phải sử dụng cả 3 cực. Với tải 1 pha, sử dụng các cực phù hợp theo sơ đồ thiết bị và yêu cầu đóng cắt.
Ví dụ 2: Động cơ 3 pha 380V
Mạch điều khiển là gì?
Mạch điều khiển dùng để quyết định khi nào contactor hút hoặc nhả.
Ví dụ:
Nguồn còn lại
Khi A1-A2 được cấp đúng điện áp:→ Contactor hút.
Khi A1-A2 mất điện:→ Contactor nhả.
Timer hoặc công tắc điều khiển từ xa chỉ điều khiển cuộn hút, không trực tiếp điều khiển động cơ công suất lớn.
4. Contactor HMC5-3P cuộn hút 220V + ĐKTX 220V + Rơ le nhiệt
Đây là cấu hình phổ biến khi dùng timer để điều khiển máy bơm hoặc động cơ chạy tự động theo thời gian.
Contactor cuộn hút 220V có thể sử dụng trong cả hai trường hợp:
- Nguồn 1 pha 220V.
- Nguồn 3 pha 380V nhưng sử dụng mạch điều khiển 220V.
4.1. Trường hợp nguồn 1 pha 220V
Ví dụ máy bơm hoặc động cơ 1 pha 220V.
Mạch động lực
Mạch điều khiển
Khi timer/ĐKTX đóng: A1-A2 nhận 220V→ Contactor hút→ Mạch động lực đóng→ Động cơ chạy.
Khi timer/ĐKTX mở:→ Contactor nhả→ Động cơ dừng.
Nếu động cơ quá tải:→ Rơ le nhiệt tác động→ Tiếp điểm 95-96 mở→ Contactor nhả→ Động cơ dừng.
4.2. Trường hợp nguồn 3 pha 380V, nhưng cuộn hút contactor là 220V
Ví dụ:
- Động cơ: 3 pha 380V.
- Contactor (HONG MINH model HMC5): cuộn hút 220V.
- Timer/ĐKTX: điều khiển 220V.
Mạch động lực
Mạch điều khiển
Như vậy: Mạch động lực = 380V nhưng Mạch cuộn hút = 220V.
Đây là trường hợp rất phổ biến và hoàn toàn bình thường.
5. Contactor HMC5-3P cuộn hút 380V + ĐKTX 380V + Rơ le nhiệt
Trường hợp này thường áp dụng khi hệ thống có sẵn nguồn 3 pha và muốn sử dụng cuộn hút 380V.
Mạch động lực. Ví dụ động cơ 3 pha:
Mạch điều khiển. Có thể lấy hai pha của nguồn 3 pha:
Điện áp giữa R (L1) và S (L2) là khoảng 380V.
Khi timer/ĐKTX đóng:→ A1-A2 nhận 380V→ Contactor hút→ Động cơ chạy.
Khi timer/ĐKTX mở:→ Contactor nhả→ Động cơ dừng.
Nếu rơ le nhiệt tác động:→ 95-96 mở→ Contactor nhả. Bảo vệ quá tải động cơ 3 pha.
Hình vẽ minh họa với Công tắc ĐKTX là 2 tiếp điểm. Vì vậy L2 được đấu vào ĐKTX >> ra cực A2 của cuộn Coil.
6. Contactor HMC5 + Timer, không sử dụng Rơ le nhiệt
Trong một số ứng dụng, khách hàng chỉ cần timer điều khiển contactor và tải không yêu cầu rơ le nhiệt.
Timer/ĐKTX đóng: A1-A2 có điện→ Contactor hút→ Tải hoạt động.
Timer/ĐKTX mở: A1-A2 mất điện→ Contactor nhả→ Tải dừng.
Lưu ý: Nếu contactor điều khiển động cơ, không nên hiểu rằng timer hoặc contactor có thể thay thế rơ le nhiệt. Rơ le nhiệt là một phương án bảo vệ quá tải phù hợp vẫn cần được kết hợp để bảo vệ động cơ.
7. Các thiết bị điều khiển khác cũng có nguyên lý tương tự
Ngoài timer và công tắc từ xa, có thể sử dụng: Phao điện, cảm biến, PLC, Công tắc tự động….
Nếu thiết bị có đầu ra relay phù hợp, nguyên lý chung là: Thiết bị điều khiển → A1-A2 → Contactor → Mạch động lực → Tải
Ví dụ với máy bơm:
Phao điện đóng → contactor hút → máy bơm chạy.
Phao điện mở → contactor nhả → máy bơm dừng.
8. Những điều cần nhớ khi đấu dây
1. Kiểm tra điện áp A1-A2
- Cuộn hút 220V → cấp đúng 220V.
- Cuộn hút 380V → cấp đúng 380V.
2. Không nhầm số cực với điện áp cuộn hút
Contactor 3P không đồng nghĩa với nguồn 380V.
Contactor 3P vẫn có thể sử dụng cho hệ thống 1 pha 220V.
3. Phân biệt mạch động lực và mạch điều khiển
- L1-L2-L3 / T1-T2-T3: mạch động lực.
- A1-A2: mạch cuộn hút.
- Timer/công tắc từ xa: điều khiển A1-A2.
4. Động cơ nên có bảo vệ quá tải
CÓ. Nếu sử dụng contactor cho động cơ, nên kết hợp rơ le nhiệt hoặc giải pháp bảo vệ quá tải phù hợp.
9. Bảng lựa chọn nhanh
| Ứng dụng | Cuộn hút | Thiết bị điều khiển | Rơ le nhiệt |
| Máy bơm 1 pha 220V | 220V | Timer | Nên có |
| Động cơ 3 pha 380V | 220V | Timer | Nên có |
| Động cơ 3 pha 380V | 380V | Timer | Nên có |
| Tải không yêu cầu bảo vệ quá tải | 220V/380V | Timer | Có thể không dùng |
| Máy bơm điều khiển từ xa | 220V/380V | Công tắc từ xa | Nên có |
| Máy bơm điều khiển bằng phao | 220V/380V | Phao điện | Nên có |
Kết luận
Contactor HMC5 có thể được điều khiển tự động bằng timer, công tắc điều khiển từ xa, phao điện, cảm biến hoặc các thiết bị điều khiển khác, không nhất thiết phải sử dụng nút nhấn.
Nguyên lý cần nhớ:
Thiết bị điều khiển → A1-A2 → Contactor → Mạch động lực → Tải
Đặc biệt, cần phân biệt rõ:
Contactor 3P không có nghĩa bắt buộc phải sử dụng nguồn 3 pha 380V.
Contactor HMC5 3P cuộn hút 220V có thể được sử dụng cho tải 1 pha 220V hoặc dùng để điều khiển động cơ 3 pha 380V với mạch điều khiển 220V.
Khi đấu nối thực tế, cần kiểm tra đúng điện áp cuộn hút, sơ đồ chân của thiết bị điều khiển và các thiết bị bảo vệ đi kèm trước khi cấp điện.
HONG MINH Electric – Contactor HMC5
Contactor HMC5 của HONG MINH Electric phù hợp cho nhiều ứng dụng điều khiển máy bơm, động cơ, quạt và các thiết bị điện. Sản phẩm có thể kết hợp với nhiều phương thức điều khiển khác nhau như timer, công tắc từ xa, phao điện và các thiết bị tự động hóa, tùy theo yêu cầu của từng hệ thống.
Lưu ý an toàn: Việc đấu nối điện cần được thực hiện khi đã ngắt nguồn và bởi người có chuyên môn phù hợp. Luôn kiểm tra điện áp cuộn hút A1-A2 và sơ đồ chân thực tế của thiết bị trước khi cấp điện.
