Sét không chỉ gây nguy hiểm khi đánh trực tiếp vào công trình mà còn tạo ra các xung điện áp lan truyền theo đường dây điện, có thể làm hư hỏng tivi, máy tính, camera, PLC, biến tần và nhiều thiết bị điện khác.
Để bảo vệ hệ thống điện, thiết bị chống sét lan truyền (SPD – Surge Protective Device) là giải pháp được sử dụng phổ biến trong các công trình dân dụng và công nghiệp.
Trong bài viết này, HONG MINH Electric sẽ hướng dẫn bạn cách lựa chọn SPD Type 2 phù hợp với từng hệ thống điện.
1. SPD là gì?
SPD (Surge Protective Device) là thiết bị có chức năng bảo vệ hệ thống điện khỏi các xung điện áp quá cao do sét lan truyền hoặc các xung điện phát sinh trong quá trình đóng cắt thiết bị điện.
Khi xuất hiện xung điện áp lớn, SPD sẽ nhanh chóng dẫn dòng xung xuống hệ thống tiếp địa, giúp giảm điện áp tác động lên các thiết bị phía sau và hạn chế nguy cơ hư hỏng.
Lưu ý: SPD chỉ có tác dụng chống sét lan truyền, không thay thế hệ thống chống sét trực tiếp bằng kim thu sét.
2. SPD Type 1 và SPD Type 2 khác nhau như thế nào?
Trên thị trường hiện nay, SPD được chia thành nhiều cấp bảo vệ, trong đó phổ biến nhất là Type 1 và Type 2.
| Tiêu chí | SPD Type 1 | SPD Type 2 |
|---|---|---|
| Chức năng | Chịu dòng sét trực tiếp và xung sét lớn | Bảo vệ chống sét lan truyền |
| Vị trí lắp đặt | Tủ điện tổng của công trình có hệ thống kim thu sét | Tủ điện tổng hoặc tủ điện phân phối |
| Ứng dụng | Nhà máy lớn, trạm điện, công trình có chống sét trực tiếp | Nhà ở, biệt thự, văn phòng, cửa hàng, nhà xưởng |
| Mức độ sử dụng | Ít phổ biến | Phổ biến nhất |
Đối với đa số nhà ở, cửa hàng, văn phòng và nhà xưởng tại Việt Nam, SPD Type 2 là lựa chọn phù hợp và được sử dụng rộng rãi.
3. Cách lựa chọn SPD Type 2
a. Chọn theo hệ thống điện
Hệ thống điện 1 pha 220V
Nên sử dụng SPD 2P.
Phù hợp với:
- Nhà ở.
- Chung cư.
- Cửa hàng.
- Văn phòng nhỏ.
Hệ thống điện 3 pha 380V
Nên sử dụng SPD 4P.
Phù hợp với:
- Nhà xưởng.
- Văn phòng lớn.
- Nhà máy.
- Công trình sử dụng nguồn điện 3 pha.
4. Chọn theo khả năng chịu dòng xung
Khả năng chịu dòng xung là một trong những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn SPD.
SPD 10–20kA
Khuyến nghị sử dụng cho:
- Căn hộ chung cư.
- Nhà phố nhỏ.
- Hệ thống có ít thiết bị điện.
- Khu vực ít xảy ra giông sét.
SPD 20–40kA
Đây là mức được sử dụng phổ biến nhất.
Phù hợp với:
- Nhà ở.
- Biệt thự.
- Văn phòng.
- Cửa hàng.
- Hệ thống camera.
- Điều hòa.
- Thiết bị điện gia dụng.
SPD 30–60kA
Khuyến nghị cho:
- Văn phòng lớn.
- Nhà xưởng nhỏ.
- Máy móc công nghiệp.
- Hệ thống điều khiển tự động.
- PLC.
- Biến tần.
SPD 40–80kA
Phù hợp với:
- Nhà máy.
- Nhà xưởng quy mô lớn.
- Trung tâm dữ liệu.
- Công trình có nhiều thiết bị điện giá trị cao.
- Khu vực thường xuyên có giông sét.
5. Bảng lựa chọn SPD nhanh
| Loại công trình | Điện áp | SPD khuyến nghị |
| Chung cư | 220V | SPD 2P 10–20kA |
| Nhà phố | 220V | SPD 2P 20–40kA |
| Biệt thự | 220V | SPD 2P 20–40kA hoặc 30–60kA |
| Cửa hàng | 220V | SPD 2P 20–40kA |
| Văn phòng | 380V | SPD 4P 20–40kA hoặc 30–60kA |
| Nhà xưởng nhỏ | 380V | SPD 4P 30–60kA |
| Nhà máy | 380V | SPD 4P 40–80kA |
6. Những lưu ý khi lắp đặt SPD
Để SPD hoạt động hiệu quả, cần lưu ý:
- Lắp SPD sau thiết bị đóng cắt chính (MCB hoặc MCCB).
- Hệ thống tiếp địa phải đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Dây nối từ SPD đến thanh tiếp địa nên ngắn và thẳng nhất có thể.
- Kiểm tra chỉ thị trạng thái của SPD định kỳ và thay thế khi thiết bị báo hỏng.
- Không sử dụng SPD để thay thế MCB hoặc MCCB vì SPD không có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
7. Những sai lầm thường gặp
Chọn SPD có khả năng chịu dòng xung quá nhỏ
SPD có thể nhanh hư hỏng nếu không đáp ứng được mức xung điện áp của công trình.
Lắp SPD nhưng không có tiếp địa
Không có hệ thống tiếp địa, SPD sẽ không thể phát huy hiệu quả bảo vệ.
Chọn sai số cực
- Điện 1 pha nên sử dụng SPD 2P.
- Điện 3 pha nên sử dụng SPD 4P.
Kết luận
SPD Type 2 là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ hệ thống điện trước nguy cơ quá áp do sét lan truyền. Khi lựa chọn SPD, cần quan tâm đến:
- Loại nguồn điện (220V hay 380V).
- Số cực của SPD (2P hoặc 4P).
- Khả năng chịu dòng xung phù hợp với quy mô công trình.
- Hệ thống tiếp địa đạt tiêu chuẩn.
Lựa chọn đúng SPD không chỉ giúp bảo vệ các thiết bị điện có giá trị mà còn góp phần nâng cao độ an toàn và độ tin cậy cho toàn bộ hệ thống điện.
HONG MINH Electric – Giải pháp chống sét lan truyền an toàn và hiệu quả
HONG MINH Electric cung cấp đa dạng các dòng SPD Type 2 với các mức 10–20kA, 20–40kA, 30–60kA và 40–80kA, phù hợp cho cả hệ thống điện 1 pha 220V (2P) và 3 pha 380V (4P). Sản phẩm được thiết kế đáp ứng nhu cầu bảo vệ từ nhà ở, văn phòng đến nhà xưởng và công trình công nghiệp, giúp giảm thiểu rủi ro hư hỏng thiết bị do sét lan truyền.
