DỰ ÁN

Trang chủ / HƯỚNG DẪN CÁCH LỰA CHỌN MCCB ĐÚNG KỸ THUẬT CHO HỆ THỐNG ĐIỆN

HƯỚNG DẪN CÁCH LỰA CHỌN MCCB ĐÚNG KỸ THUẬT CHO HỆ THỐNG ĐIỆN

14.08. 2021

599 (lượt xem)

Hướng dẫn chi tiết cách lựa chọn MCCB cho đường dây, tủ điện tổng, động cơ 1 pha, động cơ 3 pha và các hệ thống điều khiển. Phân tích từng trường hợp thực tế giúp lựa chọn đúng MCCB và đảm bảo an toàn cho hệ thống điện.

MCCB là gì?

MCCB (Molded Case Circuit Breaker) là thiết bị đóng cắt và bảo vệ mạch điện khỏi các sự cố:

Quá tải.
Ngắn mạch.
Một số dòng MCCB còn có thể điều chỉnh dòng bảo vệ (Adjustable Trip).

MCCB được sử dụng phổ biến trong:

Tủ điện tổng.
Tủ phân phối.
Động cơ công suất lớn.
Nhà xưởng.
Máy móc công nghiệp.

Khác với MCB, MCCB có dòng điện định mức lớn hơn, khả năng cắt ngắn mạch cao hơn và phù hợp với các hệ thống có công suất lớn.

Bước 1. Xác định MCCB đang bảo vệ gì?

Đây là bước quan trọng nhất.

Không nên chọn MCCB ngay theo công suất động cơ.

Trước tiên hãy xác định MCCB đang bảo vệ:

Đường dây điện.
Động cơ điện.
Tủ điện tổng.
Đầu vào biến tần.
Soft Starter.

Mỗi trường hợp sẽ có cách lựa chọn khác nhau.

Bước 2. Tính dòng điện làm việc của tải

Nếu trên nhãn thiết bị đã ghi dòng điện định mức (A), hãy sử dụng giá trị này.

Nếu chỉ biết công suất, có thể tính theo công thức sau.

Động cơ 1 pha 220V

$I=\frac{P}{U\times\eta\times cos\varphi}$

Ví dụ:

Động cơ 2,2kW

P = 2.200W
U = 220V
η = 0,85
Cosφ = 0,8

Tính được:

I ≈ 14,7A

Động cơ 3 pha 380V

$I=\frac{P}{\sqrt3\times U\times\eta\times cos\varphi}$

Ví dụ:

Động cơ 45kW

P = 45.000W
U = 380V
η = 0,9
Cosφ = 0,85

Tính được:

I ≈ 89A

Lưu ý: Khi có thể, luôn ưu tiên dòng điện ghi trên nhãn động cơ vì đây là giá trị chính xác nhất do nhà sản xuất công bố.

Bước 3. Xác định phương pháp khởi động

Đây là yếu tố quyết định cách chọn MCCB.

Phương pháp khởi động	Dòng khởi động tham khảo
Khởi động trực tiếp (DOL)	6–8 lần dòng định mức
Sao – Tam giác	2–3 lần dòng định mức
Soft Starter	2–4 lần (tùy cài đặt)
Biến tần (VFD)	Khoảng 1–1,5 lần

Nếu không hiểu bước này, rất dễ chọn MCCB quá nhỏ và bị nhảy khi động cơ khởi động.

Bước 4. Lựa chọn MCCB theo từng trường hợp

Trường hợp 1: MCCB bảo vệ đường dây

Sơ đồ:

MCCB
 │
Dây dẫn
 │
Tải

Trong trường hợp này:

MCCB phải bảo vệ dây dẫn.

Do đó:

Dòng định mức của MCCB không được lớn hơn khả năng chịu tải của dây.

Ví dụ:

Tiết diện dây đồng	MCCB khuyến nghị
6 mm²	32–40A
10 mm²	50–63A
16 mm²	80A
25 mm²	100A
35 mm²	125A
50 mm²	160A

Trường hợp 2: Động cơ không sử dụng Contactor

Sơ đồ:

MCCB
 │
Động cơ

Lúc này MCCB phải bảo vệ:

Quá tải.
Ngắn mạch.

Khuyến nghị:

Chọn MCCB gần với dòng định mức của động cơ.
Nếu MCCB có chức năng chỉnh dòng (Ir), hãy cài đặt theo đúng dòng ghi trên nhãn động cơ.

Ví dụ 1

Động cơ 1 pha 2,2kW

Dòng làm việc:

15A

Có thể chọn:

MCCB 2P 16A hoặc 20A (tùy cấp dòng sản phẩm).

Ví dụ 2

Động cơ 3 pha 45kW

Dòng làm việc:

89A

Có thể chọn:

MCCB 3P 100A

Trường hợp 3: Động cơ sử dụng Contactor và Rơ le nhiệt

Đây là trường hợp phổ biến nhất.

Sơ đồ:

MCCB
 │
Contactor
 │
Rơ le nhiệt
 │
Động cơ

Trong sơ đồ này:

MCCB bảo vệ ngắn mạch.
Rơ le nhiệt bảo vệ quá tải.

Do đó, MCCB không cần cài đặt quá sát dòng định mức của động cơ và thường được chọn lớn hơn để tránh tác động không mong muốn khi khởi động.

Ví dụ

Động cơ 45kW

Dòng định mức:

89A

Khuyến nghị:

MCCB 125A.
Contactor AC-3 95A.
Rơ le nhiệt 80–95A (chỉnh theo dòng ghi trên nhãn động cơ).

Trường hợp 4: Hệ thống dùng Biến tần

Sơ đồ:

MCCB
 │
Biến tần
 │
Động cơ

Do biến tần kiểm soát dòng khởi động, MCCB không cần chọn lớn như khởi động trực tiếp.

Khuyến nghị:

Chọn theo dòng đầu vào (Input Current) của biến tần.
Tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất biến tần.

Trường hợp 5: MCCB bảo vệ tủ điện tổng

Đối với tủ điện tổng:

Tính tổng dòng của các tải.
Áp dụng hệ số đồng thời (nếu có).
Dự phòng khoảng 10–20% cho khả năng mở rộng.

Ví dụ:

Tổng dòng tải:

145A

Có thể chọn:

MCCB 160A

Bảng lựa chọn nhanh

Ứng dụng	Nguyên tắc lựa chọn
Bảo vệ đường dây	Theo khả năng chịu tải của dây dẫn
Động cơ không dùng Contactor	Chọn gần dòng định mức, chỉnh Ir theo nhãn động cơ nếu có
Động cơ dùng Contactor + Rơ le nhiệt	MCCB chủ yếu bảo vệ ngắn mạch, thường chọn lớn hơn dòng động cơ để phối hợp bảo vệ
Biến tần	Theo dòng đầu vào của biến tần
Tủ điện tổng	Theo tổng dòng tải và dự phòng mở rộng

5 sai lầm thường gặp

1. Chỉ chọn theo công suất

Hai động cơ cùng công suất có thể có dòng điện định mức khác nhau.

2. Không xem dòng điện trên nhãn động cơ

Đây mới là thông số quan trọng nhất.

3. Không quan tâm phương pháp khởi động

Khởi động trực tiếp và biến tần có dòng khởi động hoàn toàn khác nhau.

4. Chọn MCCB quá lớn

Làm giảm khả năng bảo vệ hệ thống.

5. Không phối hợp với Contactor và Rơ le nhiệt

Trong hệ thống điều khiển động cơ, MCCB, Contactor và Rơ le nhiệt cần được lựa chọn đồng bộ để bảo vệ hiệu quả.

Kết luận

Việc lựa chọn MCCB không chỉ dựa vào công suất của động cơ mà cần xem xét mục đích bảo vệ, dòng điện định mức, phương pháp khởi động và sơ đồ điều khiển.

Đối với hệ thống có Contactor và Rơ le nhiệt, MCCB chủ yếu đảm nhiệm bảo vệ ngắn mạch, trong khi rơ le nhiệt bảo vệ quá tải. Việc phối hợp đúng các thiết bị sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, hạn chế sự cố và kéo dài tuổi thọ động cơ.

HONG MINH Electric – Giải pháp bảo vệ hệ thống điện an toàn

HONG MINH Electric cung cấp đa dạng các dòng MCCB với nhiều cấp dòng điện, phù hợp cho nhà ở, tủ điện tổng, nhà xưởng và hệ thống điều khiển động cơ. Nếu chưa xác định được loại MCCB phù hợp, hãy cung cấp công suất động cơ, điện áp sử dụng và sơ đồ điều khiển để đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi tư vấn giải pháp tối ưu.